Doping DDR-atleten schaadt ook nazaten
Afwijkingen bij kinderen van ex-topsporters
Niet alleen de voormalige topsporters uit de DDR kampen met blijvende gevolgen van doping. Ook hun kinderen zijn het slachtoffer. Doping heeft niet alleen gevolgen voor de gezondheid en de persoonlijkheid van ex-topsporters, ook hun kinderen lijden vaak aan ziekten en afwijkingen. Dat blijkt uit onderzoek van historicus Giselher Spitzer onder ex-topsporters uit de voormalige DDR. Spitzer maakte de resultaten van dit onderzoek bekend tijdens een internationaal dopingcongres eind vorige week in het Deense Aarhus. "Dit effect op kinderen was tot dusverre onbekend", aldus Spitzer.

Voor zijn onderzoek liet Spitzer 52 anonieme oud-sporters interviewen, onder wie deelnemers aan Olympische Spelen. Alle geïnterviewden (uit verschillende disciplines en in de leeftijdsgroep van 24 tot 56 jaar) kregen buiten hun medeweten langere tijd doping toegediend. Bijvoorbeeld 'vitaminepillen' en 'eiwitdrank' met anabolica of injecties met het mannelijke hormoon testosteron. "Ik kreeg pillen waarvan ik geen idee had wat erin zat. Ze zeiden: zuigelingen krijgen het ook, het is goed voor de opbouw van de botten. Toen dacht ik: dan is het voor ons natuurlijk ook niet schadelijk", aldus een van de geïnterviewden.

Uit het onderzoek blijkt dat alle ex-atleten kampen met medische problemen aan spieren, gewrichten en organen. "Veel van deze vaak imposante verschijningen hebben moeite met lopen, zitten en tillen. Een fulltime baan is vaak onmogelijk", aldus historicus Spitzer, die al eerder heeft gepubliceerd over doping in Oost-Duitsland, onder meer over de rol van de geheime dienst Stasi daarbij.

Spitzer stuitte in zijn onderzoek op een aantal andere gevolgen. Eén op de vier geïnterviewden lijdt aan borst- of huidkanker. Vooral de vrouwen hebben problemen met hun seksuele identiteit door haargroei in het gezicht, een lagere stem, kleine borsten en onvrijwillige kinderloosheid. De kans op doodgeboren kinderen is bij vrouwelijke ex-atleten twintig keer hoger dan bij anderen. Daarnaast lijdt iets minder dan de helft van alle geïnterviewden aan zware depressies, wat in sommige gevallen leidt tot zelfverminking en pogingen tot zelfdoding. "Dit kan leiden tot scheiding en het uiteenvallen van gezinnen", zegt Spitzer.

De kinderen van deze ex-topsporters, van wie de oudste 16 jaar was tijdens het onderzoek, lijden vaker dan andere kinderen aan misvormingen, zoals vergroeiingen van tenen en vingers, huidziekten, longziekten of psychische afwijkingen. "Het is belangrijk in de strijd tegen doping dat dit naar buiten komt", aldus Spitzer. De meeste ziektegevallen komen overigens voor onder de dochters en zonen van de vrouwelijke dopingslachtoffers, waaruit de nadelige werking blijkt van testosteron.

Vier van de interviews staan integraal afgedrukt in 'Wunden und Verwundungen', het boek dat Spitzer over dit onderzoek heeft gepubliceerd. Het zijn emotionele verhalen die door merg en been gaan. "Ach Gott, was ist das denn?", riep de vrouwenarts uit toen hij één van de geïnterviewden onderzocht. "Toen ik er naar vroeg, verklaarde hij dat het heel ongebruikelijk is dat een negentienjarige vrouw de geslachtsorganen van een achtjarig meisje heeft", aldus gesprekspartner 115 uit het boek.

Sommige ex-atleten uit de voormalige DDR hadden nooit eerder over hun ervaringen gesproken. Ex-kogelstootster Birgit Boese, zelf dopingslachtoffer met chronische pijnen, nam de interviews af en wist hun vertrouwen te winnen. Spitzer: "Deze ex-topsporters zijn vaak enorm eenzaam. Zij hebben geleerd dat ze altijd sterk moeten zijn. Voor hen is hulp vragen een teken van zwakte."
(Trouw, 20 augustus 2007)