Inderdaad zijn zwemprestaties afhankelijk van de heersende watertemperatuur in een wedstrijdbad. In "koud" water zullen in het algemeen de zwemtijden minder scherp zijn dan in "warm"water en dat komt onder andere door de veranderingen:

1. Die ons lichaam ondergaat door veranderingen van de watertemperatuur.
2. Die er in het water optreden door veranderingen in temperatuur.

Ad 1.

Wanneer de watertemperatuur 23.1 graad Celsius of lager is, treedt er altijd afkoeling van ons lichaam op, met onder andere als nadeel dat:

• Er een steeds toenemende dosis energie nodig is om de nodige lichaamswarmte te leveren. Dit gaat uiteraard ten koste van de voortstuwingsenergie, met als gevolg een snellere uitputting.
• Het bloed trager gaat stromen, met als gevolg een vertraagde aan- en afvoer van energie- en afvalstoffen aan de cellen.
• De spieren hun soepelheid verliezen, met als gevolg een groter energieverbruik om "normaal" te kunnen functioneren.
• De stijfheid van bindweefsel in onder meer gewrichten niet vermindert zelfs kan toenemen.
• De ademhaling moeilijker verloopt door de grotere spierspanning op de borstkas, met als gevolg een verkleining van de vitale capaciteit

Kortom de zwemsnelheid zal in "koud" water inboeten; de voortstuwing vraagt steeds meer energie.

Ad 2.

Verder zijn onder andere soortelijk gewicht en viscositeit van het zwemwater van invloed op zwemprestaties.

Soortelijk gewicht van het water (s.g.)

Om spraakverwarring te voorkomen stellen we soortelijke massa (s.m.) gelijk aan s.g..
Het verschil in s.g. van het lichaam en het s.g. van het zwemwater bepaalt of men drijft, zweeft op zinkt. Hoe hoger het s.g. van het water is, des te beter blijven wij drijven.
Dat is van belang voor een wedstrijdzwemmer, omdat:

• Deze dan minder energie hoeft te besteden om aan de oppervlakte te blijven;
• De weerstand kleiner is;
• De ademhaling gemakkelijker is en
• De beweging van de ledematen soepeler kan verlopen.

Maar ....Uit onderstaande tabel blijkt dat bij een hogere watertemperatuur het s.g. van water juist afneemt:

Maar het lager worden van het s.g. is slechts zo gering dat dit nauwelijks invloed heeft op onze zwemprestaties.
Wel is het s.g. van water kunstmatig te verhogen zodat het drijfvermogen beter wordt.
Door zout aan het water toe te voegen wordt het s.g. verhoogd.

Uit ervaring weet iedereen dat men aanmerkelijk makkelijker drijft en zwemt in zee dan in een zwembad.
Zo heeft bijvoorbeeld het Noordzeewater een s.g. van 1.025-1.040.
De Dode Zee bevat een hoog zoutpercentage 25 zodat dit water een uitzonderlijk hoog s.g. heeft. In de Dode Zee ligt zelfs een mensenlichaam als het ware op het water in plaats van er in. Je bent niet in staat " ten onder te gaan."

Zwemrecords in zoutwaterzwembaden (o.a. Blackpool) zijn dan ook scherper dan in gewone baden. Maar..deze records worden niet (meer) erkend door de FINA.

Viscositeit van het water:

Deze grootheid is niet te verwaarlozen voor onze zwemprestaties.
Viscositeit is een maat voor de dikvloeibaarheid (taaiheid) van vloeistoffen zoals onder ander het bassinwater.Uit ervaring weet iedereen dat olie of stroop bij verhoogde temperatuur dun vloeibaar zijn, dus een  kleinere viscositeit hebben. Zo is dat ook met water.

Onderstaande tabel toont de viscositeit van water bij enige watertemperaturen:

Uit de tabel blijkt de niet te verwaarlozen verschillen ± 40 %.
Aan gezien de weerstand ongeveer evenredig is met de viscositeit, zal het ons circa 40 % meer moeite kosten een bepaalde afstand in water van 10 graden Cesius af te leggen dan dezelfde afstand in water van 25 graden Celsius.

Kortom:
Zwemwedstrijden in koud water blijken diverse nadelen te hebben.


N.B.
In het Algemeen Dagblad van 6 februari 2002 stond een bericht op de sportpagina's dat met de bovenstaande feiten te maken had:

Trainingskamp afgebroken
De Philips-zwemploeg met Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn is alweer terug uit Casablanca. De formatie van coach Jacco Verhaeren zou in de Marokkaanse stad een trainingskamp van drie weken beleggen, maar de juiste faciliteiten ontbraken. Het water in het zwembad was met 19 graden veel te koud.
Ook een tijdwaarneming en een krachthonk ontbraken. In de aanloop naar de Olympische Spelen van Sydney brak Verhaeren met zijn team ook al eens trainingskamp af vanwege de slechte omstandigheden.
(Copyright: Algemeen Dagblad)

*****

En op de site van Zwemkroniek Online verscheen november 2003 het volgende bericht over watertemperatuur en wedstrijdzwemmen:

Wedstrijdzwemmen bij 30 graden Cesius toegestaan

Door Oene Rusticus - 22/11/2003 Bron: KNZB

De KNZB kwam deze week met de mededeling dat uit onderzoek blijkt dat een watertemperatuur van 30 graden niet schadelijk is voor de gezondheid. Wedstrijden tussen de 28 en 30 mogen nu gewoon doorgang vinden, al is iets kouder water natuurlijk wel aan te bevelen.

NIEUWEGEIN - Al jaar en dag is binnen de zwemwereld discussie over de toegestane watertemperatuur. In het belang van de leden heeft het bondsbestuur tot nu toe enkele malen dispensatie verleend. Op de ALV van 2003 heeft het bestuur aangegeven eenduidigheid te willen in deze problematiek. De Bestuurlijke Advies Commissie Medische Zaken en Dopingpreventie is gevraagd het bestuur te adviseren. Onlangs heeft deze commissie schriftelijk advies uitgebracht.

De conclusie van deze deskundigen is dat het beoefenen van de zwemsport (waterpolo, zwemmen, synchroonzwemmen en schoonspringen) in water met een temperatuur tot 30 graden niet schadelijk is voor de gezondheid.

Het bestuur neemt het advies van de BAC over en verleent derhalve aan alle leden van de KNZB dispensatie tot het organiseren van wedstrijden in water tot 30 graden. Binnen deze regeling is de organiserende instantie niet aansprakelijk voor mogelijke ongevallen die te wijten zijn aan een watertemperatuur tot 30 graden.

Wij gaan ervan uit dat een ieder die het betreft meewerkt aan de mogelijke consequenties die dit besluit heeft op bijvoorbeeld competitie-indelingen, zodat uiterlijk op 1 januari 2004 het besluit geïmplementeerd zal zijn.

Het bondsbestuur zal in de ALV 2004 een statutenwijzigingsvoorstel indienen waarin de bevoegdheid van het bestuur tot het verlenen van dispensatie m.b.t. de watertemperatuur wordt ingetrokken.

Voor de goede orde dient nog opgemerkt te worden, dat de regels voor de minimumtemperatuur ongewijzigd blijven, de ideale wedstrijdtemperatuur 27 graden blijft en dat de eisen, zoals opgenomen in de reglementen van FINA en LEN, voor internationale wedstrijden onverminderd van kracht blijven.

*****

Zwem-
slogans